Trả lời nhanh: Bẹp đầu tư thế xảy ra vì xương sọ bé còn mềm mà đầu lại tì lâu một chỗ. Xử lý gồm ba việc làm càng sớm càng tốt: đổi hướng nằm của đầu bé mỗi giấc, tăng thời gian nằm sấp (tummy time) khi thức, và bớt thời gian bé nằm ghế rung, xe đẩy. Bé vẫn phải nằm ngửa khi ngủ theo chuẩn an toàn - chống bẹp đầu bằng thay đổi lúc bé thức chứ không đổi tư thế ngủ. Buổi bơi thủy liệu và massage vận động của Hà Phương giúp cổ vai bé khỏe đều hai bên.
Vì sao trẻ sơ sinh dễ bẹp đầu?
- Xương sọ 0-6 tháng rất mềm, các khớp sọ chưa liền để não phát triển - tì lâu một điểm là điểm đó phẳng dần.
- Bé ngủ 14-17 giờ/ngày ở tư thế nằm ngửa (bắt buộc để an toàn), nếu đầu luôn xoay một hướng thì một bên sẽ bẹt.
- Thời gian dài trong ghế rung, ghế ô tô, xe đẩy cộng dồn áp lực lên cùng vùng đầu.
- Một số bé có vẹo cổ do cơ (cơ ức đòn chũm căng một bên) khiến đầu luôn nghiêng một phía - đây là trường hợp cần bác sĩ can thiệp sớm.
Nhận biết sớm: mẹ kiểm tra thế nào?
- Nhìn đầu bé từ trên xuống khi bé nằm sấp hoặc được bế: một bên phía sau đầu phẳng hơn, tai bên đó có thể bị đẩy nhô về trước.
- Trán một bên nhô hơn, mặt hơi lệch khi bẹp nặng.
- Để ý bé có luôn xoay đầu về một hướng khi nằm, khi bú không.
Phát hiện trước 4 tháng tuổi thì hầu hết chỉnh được bằng tư thế, không cần can thiệp gì thêm.
Đổi hướng nằm: việc đơn giản nhất
- Mỗi giấc ngủ, luân phiên hướng đầu bé sang trái - phải (bé vẫn nằm ngửa).
- Đổi đầu giường mỗi tuần hoặc đổi vị trí cũi: bé có xu hướng xoay đầu về phía có ánh sáng, có mẹ - tận dụng điều này để "dụ" bé xoay về bên ít nằm.
- Khi bé thức: bế đổi bên tay, cho bú đổi bên đều, treo đồ chơi phía bên bé ít nhìn.
- Không dùng gối định hình trong cũi khi bé ngủ - nguy cơ với an toàn hô hấp lớn hơn lợi ích chống bẹp; chuẩn ngủ an toàn mẹ xem bài giấc ngủ trẻ sơ sinh 0-3 tháng.
Tummy time: vũ khí chính chống bẹp đầu
Nằm sấp khi thức vừa giải phóng vùng sau đầu khỏi áp lực, vừa tập cơ cổ - vai - lưng cho các mốc lẫy, bò sau này:
- Bắt đầu từ tuần đầu sau sinh: 2-3 phút/lần, vài lần/ngày, tăng dần lên tổng 15-30 phút/ngày lúc 2-3 tháng.
- Luôn có người lớn quan sát, làm khi bé thức và vui, tránh ngay sau cữ bú.
- Bé chưa quen thì bắt đầu bằng tư thế nằm sấp trên ngực mẹ.
Hướng dẫn chi tiết từng giai đoạn có trong bài tummy time - tập nằm sấp cho bé, và mẹ theo dõi tiến bộ của con qua mốc phát triển vận động 0-12 tháng.
Khi nào cần đưa bé đi khám?
- Đầu bé méo lệch rõ, không cải thiện sau 2-3 tháng chỉnh tư thế tích cực.
- Bé luôn nghiêng đầu một bên, khóc khi mẹ xoay nhẹ đầu sang bên kia - nghi vẹo cổ do cơ, cần vật lý trị liệu sớm.
- Bẹp đầu kèm chậm mốc vận động (3-4 tháng chưa giữ được cổ vững).
- Trường hợp nặng, bác sĩ có thể cân nhắc mũ chỉnh hình - hiệu quả nhất trong khung 4-8 tháng tuổi.
Giúp bé vận động cân đối cùng Hà Phương
Buổi tắm bé của Hà Phương Mom & Baby Care luôn kèm massage nhẹ và bài vận động phù hợp tháng tuổi - kỹ thuật viên quan sát tư thế đầu cổ của bé mỗi buổi và chỉ mẹ cách tập tummy time đúng. Bé 2-24 tháng nên kết hợp bơi thủy liệu 150.000đ/buổi tại spa: vận động dưới nước giúp cơ cổ vai phát triển đều hai bên một cách tự nhiên. Tắm bé 150.000đ/buổi lẻ, gói 10 buổi 1.200.000đ, gói 30 buổi tại nhà 3.000.000đ (100.000đ/buổi). Địa chỉ: Tòa West A, Masteri West Heights, Vinhomes Smart City, Tây Mỗ, Nam Từ Liêm, Hà Nội - phục vụ tại nhà khu vực Vinhomes Smart City và lân cận. Hotline/Zalo 0987 475 822, 8:00-17:30 cả Thứ 7 và Chủ nhật.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán y khoa.
