Trả lời nhanh: Mảng trắng trong miệng bé có thể chỉ là cặn sữa (lau nhẹ là sạch, vô hại) hoặc là tưa lưỡi - nấm miệng Candida (mảng dày như sữa đông, lau không tróc, bé quấy khi bú). Cặn sữa xử lý bằng cách rơ lưỡi nhẹ nhàng hằng ngày; tưa lưỡi cần thuốc kháng nấm theo đơn bác sĩ nhi, mẹ không tự cạo hay bôi mật ong. Vệ sinh miệng đúng cách mỗi ngày là cách phòng tốt nhất - kỹ thuật viên tắm bé của Hà Phương sẽ chỉ mẹ thao tác chuẩn.
Cặn sữa hay tưa lưỡi? Cách phân biệt nhanh
Cặn sữa (vô hại):
- Chỉ đọng ở mặt lưỡi, lớp trắng mỏng và đều.
- Lau nhẹ bằng gạc ẩm là sạch ngay.
- Bé bú, ngủ, chơi hoàn toàn bình thường.
Tưa lưỡi - nấm miệng (cần điều trị):
- Mảng trắng dày như sữa đông, lấm tấm ở cả lưỡi, má trong, lợi, vòm miệng.
- Lau bằng gạc không tróc; cố cạo có thể rướm đỏ.
- Bé hay quấy, khóc khi bú, thậm chí bỏ bú vì đau.
Mẹo thử đơn giản: quấn gạc ẩm quanh ngón tay sạch, lau nhẹ mảng trắng. Sạch ngay là cặn sữa; bám chặt là nghi tưa lưỡi.
Vì sao bé bị tưa lưỡi?
- Nấm Candida albicans vốn có sẵn trong khoang miệng, bùng phát khi hệ miễn dịch của bé còn non.
- Dụng cụ ngậm bú chưa tiệt trùng kỹ: núm ti giả, bình sữa, đồ gặm.
- Bé hoặc mẹ vừa dùng kháng sinh làm mất cân bằng vi sinh.
- Nấm có thể lây qua lại giữa miệng bé và đầu ti mẹ - vì vậy khi điều trị thường phải xử lý cả hai mẹ con.
Rơ lưỡi cho bé đúng cách
- Mẹ rửa tay sạch, chuẩn bị gạc rơ lưỡi vô trùng (loại xỏ ngón) và nước muối sinh lý 0,9%.
- Thấm ẩm gạc, bế bé tựa đầu cao trên tay mẹ.
- Rơ theo thứ tự hai má trong, lợi, rồi mặt lưỡi - từ trong ra ngoài, thao tác nhẹ trong vài chục giây.
- Rơ sau cữ bú khoảng 30 phút để tránh nôn trớ; không đưa ngón tay quá sâu gây ọe.
- Tần suất: bé bú mẹ 1 lần/ngày hoặc cách ngày; bé bú bình 1-2 lần/ngày.
Kết hợp nếp vệ sinh hằng ngày khác cho bé - mắt, mũi, tai, móng tay - mẹ xem bài vệ sinh mắt mũi tai và cắt móng tay cho bé.
Bé bị tưa lưỡi: điều trị thế nào?
- Đưa bé khám bác sĩ nhi để được kê thuốc kháng nấm rơ miệng đúng liều, đủ ngày (thường tiếp tục thêm vài ngày sau khi hết mảng trắng để tránh tái phát).
- Tiệt trùng toàn bộ bình sữa, núm ti, đồ gặm bằng nước sôi hằng ngày trong thời gian điều trị.
- Mẹ cho bú trực tiếp: vệ sinh đầu ti, nếu đầu ti đau rát bong đỏ thì báo bác sĩ để điều trị đồng thời.
- Tuyệt đối tránh: cạo mảng trắng bằng vật cứng, rơ bằng mật ong (nguy cơ ngộ độc botulinum ở trẻ dưới 1 tuổi), tự mua thuốc kháng nấm không đơn.
Khi nào cần đưa bé đi khám ngay?
- Bé bỏ bú, sụt cân, khóc nhiều khi nuốt.
- Mảng trắng lan nhanh xuống họng, kèm sốt.
- Tưa lưỡi tái đi tái lại dù đã điều trị đúng - cần tìm nguyên nhân sâu hơn.
- Bé dưới 1 tháng tuổi có mảng trắng bất thường: khám sớm cho yên tâm, tương tự nguyên tắc theo dõi rốn của trẻ sơ sinh.
Chăm bé chuẩn thao tác cùng Hà Phương
Mỗi buổi tắm bé của Hà Phương Mom & Baby Care, kỹ thuật viên tắm thảo dược, massage nhẹ, theo dõi da, rốn và biểu hiện của bé - đồng thời hướng dẫn mẹ rơ lưỡi, vệ sinh miệng đúng thao tác ngay tại nhà. Giá 150.000đ/buổi lẻ, gói 10 buổi 1.200.000đ, gói 30 buổi tại nhà 3.000.000đ (chỉ 100.000đ/buổi). Tại spa: Tòa West A, Masteri West Heights, Vinhomes Smart City, Tây Mỗ, Nam Từ Liêm, Hà Nội; tại nhà: Vinhomes Smart City và khu vực lân cận. Hotline/Zalo 0987 475 822, 8:00-17:30 cả Thứ 7 và Chủ nhật.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán y khoa.
