Trả lời nhanh: Hăm tã ở trẻ sơ sinh phần lớn do da tiếp xúc lâu với nước tiểu, phân và sự cọ xát trong tã ẩm. Cách phòng và xử lý cốt lõi: thay tã mỗi 2–3 giờ (hoặc ngay khi bẩn), lau nhẹ rồi để da khô thoáng, bôi một lớp kem chống hăm chứa kẽm oxit hoặc vaseline. Đa số ca nhẹ tự khỏi trong vài ngày; cần đi khám nếu có sốt, mụn mủ, chảy máu hoặc không đỡ sau 5–7 ngày.
Vì sao bé bị hăm tã?
Hăm tã là một trong những vấn đề da phổ biến nhất ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, hầu như bé nào cũng gặp ít nhất một lần trong những tháng đầu đời. Hiểu đúng nguyên nhân giúp mẹ phòng và xử lý nhẹ nhàng hơn:
- Ẩm ướt kéo dài: nước tiểu và phân giữ trong tã làm da mềm, mất hàng rào bảo vệ.
- Cọ xát: tã chật hoặc chất liệu thô cọ vào da bẹn, mông.
- Kích ứng hóa chất: một số loại khăn ướt có cồn, hương liệu, hoặc xà phòng mạnh.
- Nấm men Candida: khi vùng hăm đỏ tươi, có viền rõ và các nốt đỏ vệ tinh xung quanh — thường đã bội nhiễm nấm.
- Yếu tố khác: bé bắt đầu ăn dặm (phân đổi tính chất), bé hoặc mẹ đang dùng kháng sinh, hoặc bé bị tiêu chảy.
Cách phòng hăm tã cho bé
- Thay tã thường xuyên, không để bé mặc tã bẩn hoặc ướt lâu; khi bé đang hăm, ban đêm cũng nên dậy thay.
- Lau từ trước ra sau bằng nước ấm và khăn mềm (hoặc khăn ướt không cồn, không hương liệu), thấm khô nhẹ, không chà xát.
- Để da "thở": mỗi ngày dành ít phút cho bé không mặc tã, nằm trên khăn xô sạch.
- Mặc tã vừa vặn, không quá chật; chọn tã thấm hút tốt.
- Bôi một lớp mỏng kem chống hăm chứa kẽm oxit hoặc vaseline như một "hàng rào" bảo vệ mỗi lần thay tã, nhất là khi da bắt đầu ửng đỏ.
- Rửa tay trước và sau khi thay tã cho bé.
Xử lý hăm tã theo mức độ
Mức nhẹ (da ửng hồng, vài nốt đỏ): giữ khô thoáng, tăng số lần thay tã, bôi kem kẽm oxit sau mỗi lần vệ sinh. Thường đỡ trong 2–3 ngày.
Mức vừa (đỏ rõ, rát, bé khó chịu): vẫn giữ nguyên tắc khô thoáng; bôi kem kẽm oxit nồng độ cao thành lớp dày như phủ kem, không cần lau sạch hết lớp cũ mỗi lần để tránh chà xát vùng đau. Tăng thời gian thả tã trong ngày.
Nghi ngờ nhiễm nấm (đỏ tươi, viền rõ, nốt vệ tinh, kéo dài): cần kem kháng nấm theo chỉ định bác sĩ, bôi 2 lần/ngày; kem chống hăm thông thường không đủ.
Lưu ý: không dùng phấn rôm (bé hít phải hại phổi), không tự ý bôi kem chứa corticoid mạnh, không đắp lá hay thuốc dân gian không rõ nguồn lên vùng da đang tổn thương.
Khi nào cần đưa bé đi khám?
- Hăm không đỡ sau 5–7 ngày chăm sóc đúng cách, hoặc nặng lên.
- Có sốt kèm phát ban.
- Xuất hiện mụn nước, mụn mủ, vết loét, chảy máu hoặc rỉ dịch.
- Ban lan ra ngoài vùng tã, đỏ tươi lan rộng.
- Bé quấy nhiều, bỏ bú, có vẻ đau.
Đây có thể là dấu hiệu bội nhiễm vi khuẩn hoặc nấm cần thuốc kê đơn.
Tắm bé nhẹ nhàng, giữ da khô thoáng cùng Hà Phương
Da vùng tã của bé rất mỏng manh, nên mỗi buổi tắm là dịp làm sạch nhẹ nhàng và giúp da khô thoáng đúng cách. Buổi tắm bé của Hà Phương giá 60.000đ (tại spa hoặc tại nhà khu vực Tây Mỗ, Nam Từ Liêm, Hà Nội): kỹ thuật viên tắm thảo dược dịu nhẹ, vệ sinh các nếp gấp bẹn — mông, lau khô kỹ và hướng dẫn mẹ cách chống hăm hằng ngày. Cần tư vấn, mẹ gọi hotline/Zalo 0987 475 822 (8:00–17:30, cả cuối tuần).
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán y khoa.
